EMED Başkanı Nazlı Tetik’ten Engelli Emekliliği İçin Sağlık Kurulu Raporu Çağrısı
Engelli Emeklilikte Dayanışma Derneği (EMED) Başkanı Nazlı Tetik, engelli emekliliğinde sağlık kurulu raporlarının yeniden temel alınmasını istedi. Tetik, çalışma gücü kaybı kriterlerinin malulen emeklilik kapsamında uygulanması gerektiğini belirterek mevcut değerlendirme süreçlerinin engelli bireyler açısından hak kayıplarına yol açabildiğine dikkat çekti.
Engelli emekliliği konusunda yaşanan tartışmalar, 15 Ocak 2025 tarihinde yürürlüğe giren 7538 sayılı Kanun sonrasında yeniden gündeme geldi. Engelli Emeklilikte Dayanışma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Nazlı Tetik, değişen değerlendirme yöntemlerinin emeklilik planlaması yapan vatandaşlar üzerindeki etkilerine ilişkin açıklamalarda bulundu.
Engelli bireylerin emeklilik haklarına erişiminin kolaylaştırılması gerektiğini vurgulayan Tetik, sağlık kurulu raporlarının engelli emekliliğinde esas alınmasını ve malulen emeklilik için kullanılan çalışma gücü kaybı kriterlerinin iki farklı uygulama arasındaki ayrımı gözeterek değerlendirilmesini talep etti.
Engelli Emekliliği ve Malulen Emeklilik Arasındaki Fark Neden Önemli?
EMED Başkanı Nazlı Tetik, engelli emekliliği ile malulen emekliliğin birbirinden farklı sosyal güvenlik uygulamaları olduğunu belirterek, bu iki sistemin aynı değerlendirme yaklaşımıyla ele alınmasının mağduriyetlere neden olabileceğini ifade etti.
Tetik’e göre engelli emekliliğinde, kişinin engellilik durumunu ortaya koyan sağlık kurulu raporları dikkate alınmalı. Çalışma gücü kaybı değerlendirmeleri ise malulen emeklilik sisteminin kendi koşulları çerçevesinde uygulanmalı.
Konuyla ilgili görüşlerini dile getiren Tetik, şu ifadeleri kullandı:
“Malulen emeklilikte çalışma gücü kaybı kriterlerinin esas alınması doğaldır. Çünkü malullük sistemi bunun üzerine kuruludur. Ancak engelli emekliliği, engellilik durumunun tespitiyle tanınan ayrı bir haktır. Bu nedenle engelli emekliliğinde sağlık kurulu raporları esas alınmalı, çalışma gücü kaybı kriterleri yalnızca malullük uygulamalarında kullanılmalıdır.”
Emeklilik Başvurusunda Değişen Kriterler Hak Kaybına Yol Açabilir
Engelli bireylerin çalışma hayatına katılırken ve mesleki yaşamlarını sürdürürken çeşitli sağlık kurulu raporları doğrultusunda değerlendirildiğini hatırlatan Nazlı Tetik, emeklilik aşamasında farklı ölçütlerle karşılaşılmasının ciddi belirsizlikler oluşturduğunu söyledi.
Özellikle uzun yıllar çalışmış, sigorta primi ödemiş ve emeklilik koşullarını tamamlamayı bekleyen vatandaşların süreç içerisinde farklı değerlendirmelere tabi tutulmasının gelecek planlarını olumsuz etkileyebildiğine dikkat çekti.
Tetik, çalışma hayatı boyunca kabul edilen engellilik durumunun emeklilik aşamasında farklı kriterlerle değerlendirilmesinin hukuki güvenlik ve öngörülebilirlik açısından tartışılması gerektiğini belirtti.
Engelli bireylerin emeklilik başvurularında hangi ölçütlerle değerlendirileceklerini önceden bilmelerinin önemine işaret eden Tetik, sosyal güvenlik sisteminde açık, anlaşılır ve güvenilir uygulamalara ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
EMED’den Engelli Emekliliği Süreçlerinin Sadeleştirilmesi Talebi
Engelli Emeklilikte Dayanışma Derneği, yalnızca değerlendirme kriterlerinin değil, başvuru süreçlerinin de vatandaşların haklarına erişimini kolaylaştıracak şekilde düzenlenmesi gerektiğini savunuyor.
Derneğin öne çıkan talepleri arasında sağlık değerlendirmelerinin şeffaflaştırılması, başvuru süreçlerinin sadeleştirilmesi ve engelli bireylerin emeklilik haklarına ulaşırken gereksiz bürokratik engellerle karşılaşmaması bulunuyor.
Nazlı Tetik, engelli bireylerin yıllarca süren çalışma hayatlarının ardından emeklilik başvurularında yeni belirsizliklerle mücadele etmek zorunda kalmaması gerektiğini vurguladı.
Tetik, konuya ilişkin açıklamasında şu değerlendirmeyi yaptı:
“Emeklilik bir lütuf değil, yıllarca ödenen primlerin ve verilen emeğin karşılığıdır. Sosyal güvenlik sisteminin görevi yeni mağduriyetler üretmek değil, vatandaşların kazanılmış haklarını korumaktır. Engelli bireyler emeklilik sürecinde belirsizlik, endişe ve hak kaybı yaşamadan geleceklerini planlayabilmelidir.”
Engelli Emekliliğinde Temel Hedef Güvenceli Bir Yaşam Olmalı
EMED Başkanı Nazlı Tetik, engelli emekliliği meselesinin yalnızca mevzuat hükümleri ve teknik değerlendirme ölçütleri üzerinden ele alınmaması gerektiğini belirtti. Tetik’e göre konu, sosyal güvenlik hakkı, insan onuru ve engelli bireylerin bağımsız yaşamlarını sürdürebilmesi açısından da büyük önem taşıyor.
Engelli bireylerin çalışma yaşamına katılmasının ve ekonomik bağımsızlıklarını korumasının desteklenmesi gerektiğini ifade eden Tetik, emeklilik sisteminin de bu yaklaşımı güçlendirmesi gerektiğini söyledi.
EMED’in temel talebinin engelli emekliliğinde sağlık kurulu raporlarının yeniden esas alınması olduğunu belirten Tetik, çalışma gücü kaybı kriterlerinin malulen emeklilik uygulamalarıyla sınırlı tutulması gerektiğini dile getirdi.
Tetik, yıllarca çalışarak üretime katkı sağlayan ve sigorta primi ödeyen engelli bireylerin emeklilik haklarına erişiminin kolaylaştırılması çağrısında bulundu.
EMED’in çağrısı, engelli emekliliğinde değerlendirme süreçlerinin daha öngörülebilir hâle getirilmesi, sağlık kurulu raporlarının dikkate alınması ve vatandaşların emeklilik planlarını güvenle yapabilmelerini sağlayacak bir sistemin oluşturulması üzerinde yoğunlaşıyor.