Çinliler kurduğu dev tesisle havadan elektrik sağlayacak

Çin, yenilenebilir kaynaklardan elde edilen fazla elektriği sıvı hava kullanarak depolayan 60 MW güç ve 600 MWh enerji kapasitesine sahip tesisi devreye aldı. Qinghai eyaletinin Qaidam Havzası'nda kurulan tesis, 30 Ekim'de elektrik şebekesine bağlanarak üretime başladı. Projeyi geliştiren China Green Development Investment Group (CGDG), tesisin hem güç hem de enerji kapasitesi bakımından dünyanın en büyük şebeke bağlantılı sıvı hava enerji depolama tesisi olduğunu açıkladı. Sistem, tam kapasitede 10 saat kesintisiz elektrik sağlayabilecek şekilde tasarlandı. 30 BİN HANENİN YILLIK TÜKETİMİNE DENK CGDG'nin açıklamasına göre tesis, her gün yaklaşık 600 MWh fazla yenilenebilir enerjiyi depolayabilecek. Yıllık elektrik üretiminin ise yaklaşık 180 GWh'ye ulaşması bekleniyor. Bu miktar, yaklaşık 30 bin hanenin yıllık elektrik tüketimine karşılık geliyor. Güneş ve rüzgar kaynakları bakımından zengin Qaidam Havzası'nda zaman zaman talebin üzerinde elektrik üretiliyor. Tesis, bu fazla üretimin depolanıp talebin yükseldiği saatlerde kullanılmasına olanak tanıyor. HAVA EKSİ 194 DERECEDE SIVILAŞTIRILIYOR Sistem, enerjiyi depolamak için lityum iyon bataryalar yerine atmosferik havayı kullanıyor. Talebin düşük, güneş veya rüzgar santrallerindeki üretimin fazla olduğu dönemlerde elektrik, havayı sıkıştırıp sıvılaştırmak için harcanıyor. Şarj aşamasında üç kademeli santrifüj kompresörler, arıtılmış havayı yaklaşık 7 MPa basınca kadar sıkıştırıyor. Bu sırada açığa çıkan ısı geri kazanılarak sıcaklığı 195 dereceye kadar ulaşan sıcak su biçiminde depolanıyor. Hava ise çok aşamalı soğutmayla yaklaşık eksi 194 dereceye indirilerek sıvılaştırılıyor ve atmosfer basıncına yakın koşullarda yalıtımlı kriyojenik tanklarda saklanıyor. Elektrik gerektiğinde sıvı hava yeniden basınçlandırılıyor, ısıtılıyor ve gaz haline dönüştürülüyor. Genleşen gaz, türbinleri döndürerek jeneratörlerin elektrik üretmesini sağlıyor. Buharlaşma sırasında ortaya çıkan soğuk enerji de sonraki şarj döngülerinde kullanılmak üzere geri kazanılıp depolanıyor. ANA EKİPMANLARIN TAMAMI ÇİN'DE ÜRETİLDİ CGDG, ana ekipmanların tamamının yerli üretim olduğunu ve projede yüzde 100 yerlilik oranına ulaşıldığını bildirdi. Büyük santrifüj kompresörler, sıvı genleştiriciler, kriyojenik ısı eşanjörleri ve entegre kontrol sistemleri Çin'de geliştirildi. Sıvı hava teknolojisi, geleneksel basınçlı hava depolama sistemlerinden farklı olarak uygun yer altı mağaraları ya da özel jeolojik yapılara ihtiyaç duymuyor. Havanın yalıtımlı tanklarda saklanabilmesi, tesislerin farklı bölgelerde kurulmasını kolaylaştırıyor. Sistemdeki döner makineler de elektrik şebekesine atalet desteği sağlayarak şebeke kararlılığına katkıda bulunabiliyor. Çin, uzun süreli enerji depolama için sıvı havanın yanı sıra basınçlı hava, vanadyum redoks akış bataryaları, sodyum iyon bataryalar ve termal enerji depolama sistemlerine de yatırım yapıyor.

Kaynak: Sözcü